Ich nazwiska spotykamy dziś na cieszyńskich tablicach ulicznych. Kim jednak byli Jan Gawlas i Karol Hławiczka i dlaczego znaleźli swoje miejsce w pamięci miasta?

–

Książnica Cieszyńska zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Cymelia i osobliwości ze zbiorów Książnicy Cieszyńskiej”. Prezentację poświęconą Janowi Gawlasowi i Karolowi Hławiczce poprowadzi Beata Tomica. Spotkanie odbędzie się 25 września 2026 r. o godz. 17.00 w sali konferencyjnej Książnicy.

Spotkanie nawiązuje do prezentowanej obecnie w Książnicy wystawy „Patroni cieszyńskich ulic”, ukazującej nazwy ulic jako szczególny zapis lokalnej pamięci. Za nazwiskami utrwalonymi w przestrzeni miasta kryją się ludzie, instytucje i środowiska, które współtworzyły dzieje Cieszyna i Śląska Cieszyńskiego. Wrześniowa prelekcja rozwinie ten wątek, skupiając uwagę na dwóch wybitnych przedstawicielach cieszyńskiego środowiska muzycznego.

Karol Hławiczka (1894–1976) był pianistą, kompozytorem, pedagogiem, muzykologiem i organistą Kościoła Jezusowego, związanym także z Państwową Szkołą Muzyczną w Cieszynie. Zainteresowania muzyczne wyniósł z domu. Jego ojciec, Andrzej Hławiczka (1866–1914), był nauczycielem, muzykiem, społecznikiem i zbieraczem pieśni ludowych Śląska Cieszyńskiego, a także jednym ze współtwórców wydanego w 1906 r. ewangelickiego śpiewnika przebudzeniowego Harfa syońska.

Drugim bohaterem spotkania będzie Jan Gawlas (1901–1965) – nauczyciel, kompozytor i wieloletni organista Kościoła Jezusowego, związany również z początkami zawodowego szkolnictwa muzycznego w Cieszynie. Był współorganizatorem miejscowej szkoły muzycznej i jej kierownikiem, a następnie wykładowcą Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach, której w ostatnich latach życia został rektorem.

Co łączyło Jana Gawlasa i Karola Hławiczkę? Gdzie krzyżowały się ich drogi? Jaką rolę odgrywały w ich życiu Kościół Jezusowy, działalność pedagogiczna, miejscowe tradycje muzyczne i rozwijające się w Cieszynie szkolnictwo muzyczne? Ich biografie pozwalają spojrzeć na muzykę jako ważny składnik kultury Śląska Cieszyńskiego – związany z życiem religijnym, edukacją i pielęgnowaniem regionalnego dziedzictwa.

Spotkanie będzie więc nie tylko opowieścią o dwóch muzykach, ale także okazją do odczytania kolejnego fragmentu historii Cieszyna zapisanej w nazwach jego ulic i dopełnieniem opowieści prowadzonej na trwającej wystawie „Patroni cieszyńskich ulic”.