W poszukiwaniu światła. Ferenc Liszt wraca do Cieszyna. Światło czy ciemność? Intymność czy monumentalizm? Popis czy głęboka modlitwa? A może nie trzeba wybierać…?

–

W 180 rocznicę przybycia Ferenca Liszta do Cieszyna solista opery w Stuttgarcie, baryton Paweł Konik, pochodzący z Cieszyna, oraz gdański organista Maciej Zakrzewski wykonają recital, który połączy to, co pozornie przeciwstawne.

Koncert odbędzie się 6 września w Kościele Jezusowym. Wydarzenie zainicjował Paweł Konik, rodowity Cieszynianin, który od sezonu 2018/2019 pracuje jako solista opery w Stuttgarcie.
Śpiewak stale utrzymuje kontakt z Polską: niedawno występował w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej jako Capuleto w Romeo i Julii Charlesa Gounoda w reż. Barbary Wysockiej.
W Cieszynie, w Kościele Jezusowym, prezentował już w 2023 r., w ramach Koncertów Wyższobramskich, program złożony z Pieśni Biblijnych Antonína Dvořáka oraz Vier ernste Gesänge Johannesa Brahmsa. Teraz powraca z nowym programem – również na głos i organy.
„Szczęśliwie się składa, że nazwisko kompozytora, którego twórczość od dawna przyciąga mnie swoim pięknem, splata się z historią nadolziańskiego grodu” – zauważa Konik. „W 1846 roku Franciszek Liszt odbył koncertową podróż do Cieszyna i okolic. Występował między innymi w Oranżerii na Zamku”.

Warto tu dodać, że występ Liszta był w mieście sensacją. Ściągnięto specjalnie z tej okazji fortepian Streichera, a wirtuoz, cieszący się w Europie ogromną sławą, nie szczędził wysiłku, występując przez wiele godzin dla licznie zgromadzonej publiczności.

Ważną częścią kompozytorskiego dziedzictwa Liszta była także muzyka religijna. W programie koncertu znajdą się m.in. Pater Noster (Ojcze nasz) S.56 oraz Psalm 129 (De profundis / Z głębokości) S.16/R.492a. Klamrę programu stanowić będą dwa dzieła poświęcone św. Franciszkowi: Preludium S.665 oraz Pieśń słoneczna św. Franciszka z Asyżu S.4i.

„Program koncertu obejmuje niezwykle mroczne, charakterystyczne dla języka muzycznego Franciszka Liszta utwory, które stanowić będą myśl przewodnią. Wołanie «z głębokości», prośba o przeistoczenie, modlitwa o opiekę, znajduje ostatecznie swoje spełnienie w finałowym, ekstatycznej Pieśni św. Franciszka, rozświetlającej mroki wcześniejszego poszukiwania” – mówi Maciej Zakrzewski, organista, kompozytor i improwizator związany z Akademią Muzyczną w Gdańsku, który będzie partnerował Pawłowi Konikowi.

Wystąpi także jako solista, wykonując m.in. Preludium z pary Preludium i fugi na temat B-A-C-H Liszta S.260 oraz jego transkrypcję chorału Aus Tiefer Not schrei ich zu Dir BWV38 Johanna Sebastiana Bacha.

Dzieła Liszta uzupełnią wybrane ogniwa cykli pieśni: Josefa G. Rheinbergera 6 Religiöse Lieder op. 157 oraz Gedichte von Eduard Mörike Hugo Wolfa w aranżacji organowej Maxa Regera.
„Recitale na głos i organy nie należą do częstych zjawisk w polskim muzycznym krajobrazie” – mówi Mateusz Ciupka z redakcji „Ruchu Muzycznego”, autor podcastu Szafa Melomana, który zapowie wydarzenie.

„Są to recitale wymagające pod względem warsztatu, siły i giętkości głosu solisty i umiejętności stworzenia dobrego partnerstwa z organistą. W efekcie jednak okazują się dla słuchacza przeżyciem emocjonalnie głębokim, szczególnie we wnętrzu tak wspaniałym jak to w Kościele Jezusowym, i na organach odpowiadających charakterystyką repertuarowi – niedawno remontowany 36-głosowy instrument z pracowni Sauera ma romantyczną charakterystykę i bogatą, orkiestrową kolorystykę, świetnie pasującą do wyobraźni muzycznej Liszta”.

Paweł Konik przyznaje, że choć w centrum jego działalności muzycznej znajduje się teatr operowy, od zawsze pociągały go pieśni: „Zawsze chętnie powracam do dźwięków, w otoczeniu których wyrosłem: do ludzkiego głosu w połączeniu z najbardziej wielobarwnym instrumentem klawiszowym jakim są organy. Jest w tym środowisku dźwiękowym, bardzo dla mnie naturalnym, coś bliskiego, co przenosi mnie w rejony intymniejsze niż nawet w wydawałoby się bardziej kameralnym zestawieniu głosu z fortepianem. Może chodzi tu o jakąś formę kontaktu z sacrum, a może są to moje powroty do dźwięków dzieciństwa?”

Koncert odbędzie się 6 września 2026 r. w Kościele Jezusowym w Cieszynie o godz. 18:00 (do Kościoła wejść będzie można od godz. 17:15).

Organizatorem koncertu jest Fundacja “Instytut Art Intelligence”. Bilety można zakupić za pośrednictwem serwisu goingapp.pl, linku bilety.pawelkonik.com oraz stacjonarnie w salonach Empik.

Program:

F. Liszt – San Francesco. Preludio per il Cantico del sol di San Francesco d’Assisi (Święty Franciszek. Preludium do Pieśni słonecznej św. Franciszka z Asyżu), S.665F.

Liszt – Pater noster (Ojcze nasz) S.56: IV.

F. Liszt – Psalm 129 (De profundis / Z głębokości), S.16/R.492a

J.S. Bach / F. Liszt – Andante Aus tiefer Not schrei ich zu dir (Z głębokości wołam do Ciebie) z kantaty BWV 38, S.660

J.G. Rheinberger – Sehet, welche Liebe (Patrzcie, jaką miłość) – Sechs religiöse Lieder (Sześć pieśni religijnych), op. 157: I.

J.G. Rheinberger – Ich bin des Herrn (Należę do Pana) – Sechs religiöse Lieder (Sześć pieśni religijnych), op. 157: II.

J.G. Rheinberger – Vater unser (Ojcze nasz) – Sechs religiöse Lieder (Sześć pieśni religijnych), op. 157: IV.

H. Wolf / M. Reger – Schlafendes Jesuskind (Śpiące Dzieciątko Jezus) z cyklu Gedichte von Eduard Mörike (Wiersze Eduarda Mörikego):

H. Wolf / M. Reger – Gebet (Modlitwa) z cyklu Gedichte von Eduard Mörike (Wiersze Eduarda Mörikego):

F. Liszt – Präludium und Fuge über den Namen B-A-C-H (Preludium i fuga na motywie B-A-C-H), S.260F.

Liszt – Cantico del sol di San Francesco d’Assisi (Pieśń słoneczna św. Franciszka z Asyżu), S.4i

• Paweł Konik – baryton
• Maciej Zakrzewski – organy
• Mateusz Ciupka – zapowiedź