Założę się, że jako osoba mieszkająca w Cieszynie, znasz historię miłości między cesarzem Franciszkiem Józefem, a Elżbietą Bawarską zwaną Sisi. Prawdopodobnie spotkałeś się z filiżankami, na których widniał ich wizerunek, dostępnymi jako pamiątka z naszego pięknego miasta. Jest jednak romantyczna historia, która zasługuje na więcej miejsca w świadomości mieszkańców i w przewodnikach, niż średnio udane cesarskie małżeństwo.
W 1766 roku saski książę Albert Kazimierz poślubił w Wiedniu arcyksiężną Marię Krystynę. Młoda Pani była córką cesarzowej Marii Teresy, która zapisała się w historii Polski czarnymi zgłoskami jako jedna z zaborców, i z inicjatywy matki jako wiano wniosła Księstwo Cieszyńskie. Książę Albert Kazimierz Sasko-Cieszyński to polski królewicz, syn króla Polski Augusta III i jeden z wielu kandydatów do korony w czasie konfederacji barskiej. Małżeństwo jak na tamte czasy było o tyle wyjątkowe, że zostało zawarte z miłości i można powiedzieć, że było szczęśliwe.
Medal Krajowy z wizerunkiem Księcia Alberta Kazimierza i Krcyksiężnej Marii Krystyny. W Państwowych Kolekcjach Sztuki w Dreźnie znajduje się 12 podobnych obiektów z wizerunkami pary. Dokładna lokalizacja: Gabinet Numizmatyki. Moneta została wykonana w Saksonii w roku 1786. Autor: Theodore van Berckel
Książęca para nie przebywała zbyt często w nadolziańskim grodzie. Nie przeszkadzało im to jednak w aktywnym dbaniu o cieszyńskie dobra. Poszerzali Komorę o kolejne miejscowości i modernizowali, zakładając m.in. hutę w Ustroniu. Czy wiesz, że część dzisiejszego Czeskiego Cieszyna nosiła nazwę Saska Kępa? W planach była również przebudowa cieszyńskiego zamku, która ostatecznie nie doszła do skutku.
Małżeństwo nie doczekało się własnych potomków – adoptowali arcyksięcia Karola, czyniąc go tym samym swoim spadkobiercą. Miłosną historię, a wraz z nią zapał do dalszego rozbudowywania Księstwa Cieszyńskiego, zakończyła śmierć Marii Krystyny. Pogrążony w smutku książę na nagrobku żony kazał umieścić dedykację „Najlepszej żonie”, samemu skupiając się na dalszym kolekcjonowaniu dzieł sztuki.
Książę Albert Kazimierz August Sasko Cieszyński (1738-1822) jako pułkownik kirasjerów. Obraz wykonany techniką akwareli na kości słoniowej. Oryginał obrazu znajduje się w Gemäldegalerie w Berlinie – jednej z najważniejszych na świecie galerii malarstwa europejskiego.
Arcyksiężna Maria Krystyna 1742-1798, księżna cieszyńska, w pasiastej jedwabnej sukience, ok. 1766-1770.
Mamy więc historię kochającej się pary, pełną politycznych zawirowań, ale także arystokratycznych balów w rytmie wiedeńskiego walca. Historię uskrzydlającej miłości i tragicznej straty, odbierającej zapał do dalszego działania. W końcu parę książęcą, która pomimo przebywania w Brukseli czy Wiedniu, dbała o rozwój Cieszyna i okolicy. Jakby tego było mało, życiorysy obojga złączone są z historią Polski. Trzeba jednak zaznaczyć, że biografia Księcia Alberta odcisnęła się na dziejach naszego kraju w sposób pozytywny, w przeciwieństwie do rodzinnej historii jego żony.
Jako miasto i jako mieszkańcy mamy własną, niemal bajkową historię, a nie czerpiemy z niej w sposób wystarczający. Od kilku lat przywracany jest cieszyniakom imponujący życiorys księcia Przemysława Noszaka. Liczę, że w końcu nadejdzie też moment przypomnienia o miłości tej książęcej pary i o ich wkładzie w rozwój miasta i księstwa. A być może także uczynienia z niej bardziej adekwatnego magnesu przyciągającego turystów niż postacie Franciszka i Sisi.
Portret Księcia Alberta Kazimierza
Pałac Górski Pillnitz – salon z portretami. Po lewej widoczny portret Alberta Kazimierza, a po prawej portret Ksawerego Augusta, księcia Saksonii.
