Do końca lipca trwają konsultacje społeczne w sprawie uchylenia dwukadencyjności w polskich samorządach. Jeżeli jesteście za zachowaniem prawnego rozwiązania będącego tamą dla przekształcania samorządu w prywatny folwark wójtów, burmistrzów czy prezydentów, weźcie udział w ankiecie, do której link znajdziecie na końcu tekstu.
Zakaz sprawowania urzędu dłużej niż przez dwie kadencje został wprowadzony w 2018 roku, a jego celem było ograniczenie sobiepaństwa wśród wójtów, burmistrzów i prezydentów, niejednokrotnie tworzących wokół siebie struktury dworskie, które zdominowały organy mające nad nimi sprawować kontrolę, takie jak rady miast. Pomimo wad takiego rozwiązania, zostało one uznane za konieczne m.in. przez ruchy miejskie, a trwająca właśnie kadencja byłaby pierwszą okazją dla sprawdzenia dwukadencyjności w praktyce.
Negatywnie zakaz ten jest oceniany przez samorządowców, w tym Związek Miast Polskich, do których należy Cieszyn. Jako argumenty przeciwko ustawie podaje się ograniczenie prawa do wybierania i bycia wybieranym czy nierówne traktowanie (np. względem radnych czy marszałków województw). To z pewnością ważne uwagi, ale ich sensowność blaknie wraz z licznymi przykładami arogancji czy nadużywania władzy, z którymi Polacy muszą się mierzyć.
Kongres Ruchów Miejskich w apelu do władz Polski zwraca uwagę na to, że dwukadencyjność należy oceniać w kontekście uprawnień organów samorządu gminnego, którym zwiększono zakres władzy, co skutkowało zachwianiem skuteczności procesów demokratycznych i kontrolnych na szczeblu lokalnym. Dwukadencyjność ma być bezpiecznikiem chroniącym wspólnotę przed powstawaniem układów władzy odpornych na kontrolę społeczną i debatę. Dodatkowo, jest mechanizmem sprzyjającym napływowi świeżej krwi do życia publicznego i polityki (zauważyliście, że nie istnieją w Polsce akcje zachęcające do korzystania z biernego prawa wyborczego?).
Poniżej znajdziecie link do konsultowanych projektów ustaw (ciekaw jestem, kto z czytających ten tekst już na tej stronie był). Omawiany tekst jest oznaczony jako RPW/22565/2025 i nosi nazwę: Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy. Aby wziąć udział w ankiecie trzeba zalogować się za pomocą aplikacji mObywatel lub profilu zaufanego. Debata nad formą władzy samorządowej powinna być prowadzona w sposób ciągły, z poszanowaniem argumentów każdej ze stron, tak żeby skutecznie naprawiać wykryte błędy. Szkoda byłoby jednak, gdyby pod pretekstem naprawy zawrócony został proces demokratyzujący władzę lokalną. Zresztą, dobrych włodarzy gmin i miast, z ich poparciem i doświadczeniem, warto wykorzystać na wyższych szczeblach, na przykład w sejmikach czy sejmie.
