Niby wszyscy to wiedzą, niby wszyscy o tym słyszeli, niby wszystko jest jasne – drzewa to cień, to chłód w upalne dni, to miejsce życia ptaków i owadów, to lepsze zdrowie psychiczne, to piękno dostępne za darmo i dla każdego. To szum liści, to kolory, to samo życie. Drzewa to największe organizmy na Ziemi. Myśleliście kiedyś o nich w ten sposób?
Organizmy. Nie rzeczy. Nie źródło śmieci, nie kłopot, nie “święta własność prywatna”. A jednak prawo nie nadąża. A jednak nam, ludziom, tak bardzo brakuje wrażliwości, wyobraźni czy nawet prostego rachunku zysków i strat.
Dziś zniknęło jedno z ostatnich dużych drzew na ul. Korfantego. Jego los był przesądzony od dłuższego czasu – urząd nie wniósł sprzeciwu wobec wycinki, bo nie mógł tego zrobić. Mimo że lexszyszko teoretycznie już nie działa, to nadal “właściciela”* nie obowiązuje konieczność uzyskania formalnej zgody – której urząd mógłby udzielić lub nie – lecz jedynie zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa. Sprzeciwić można się tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy np. okaz ma wymiary pomnikowe. Tutaj ten przypadek nie zachodził – klon był dojrzały, zdrowy, dorodny, lecz zwyczajny. I pomnikowych rozmiarów już nigdy nie osiągnie, bo jego czas przeminął. Nie powaliła go wichura ani susza, zrobiła to ludzka ręka, ot, normalna robota, jak co dzień. Z czegoś trzeba przecież żyć. Nie można mieć pretensji do pilarzy.
Ale jednak żal. O ile dom można odbudować, nawet jeśli miał 100 lat, to drzewo stuletnie potrzebuje 100 lat i ani roku mniej. 50-letnie – 50. Jeśli dziś posadzimy nowe drzewo, to nikt z nas nie doczeka jego starości, a jedynie nieliczni, ci najmłodsi, mogą zobaczyć je w wieku dojrzałym. Bo 50 lat dla drzewa to żadna starość. Zazwyczaj to dopiero początek. A czasem – już koniec.
*Pomimo statusu prawnego mamy wątpliwość, czy żywe organizmy powinny być traktowane jako własność materialna na równi z samochodem czy szafą.
Od redakcji:
Przypominamy, że 18 lutego, 2026 publikowaliśmy artykuł gościnny mieszkanki Cieszyna zatroskanej o losy drzewa z ulicy Korfantego.
